Jan XXIII

Angelo Giuseppe Roncalli

Dlaczego święty

Angelo Roncalli był człowiekiem o “pogodnej cierpliwości”, zdolnej znosić przeciwności i doświadczenia życiowe. Już jako młodzieniec uczynił postanowienie, żeby tak “karmić” swoja wiarę [aby mogła wzrastać], i nigdy nie dopuścić aby się “zestarzała”, starając się zawsze pozostaċ dzieckiem wobec Boga, tak jak tego uczy Pan Jezus w Ewangeli.

Był kapłanem wolnym od ambicji zrobienia kariery i zdolnym do serdecznej współpracy. Jako Biskup najpierw i jako Biskup Rzymu i Papież potem, umiał zawsze troszczyć się o formę wspólnotowego wymiaru w praktycznym zastosowaniu autorytetu, ze specjalną troską o kapłanów i o ich formacje, a także o świeckich, zdecydowanie ich zachęcając do apostolstwa odpowiedzialnego. U podstaw jego zangażowania na rzecz aktywnego uczestnistwa w liturgii leży stałe pragnienie ciągłego wzrostu w wierze, a także wyłania się jego szczególna wrażliwośċ ekumeniczna.

Przeżywał swoja wiarę w wielkiej wrażliwości i bliskości na poboznośċ ludowa: kult eucharystyczny w swoich przeróżnych wyrażeniach, jak adoracja Najświętszego Sakramentu; nabożeństwo do Serca Pana Jezusa, pobożność Maryjna wraz z modlitwa Rożańcowa i nawiedzeniami Sanktuariów (które są tak liczne); cześć oddawana Świętym; modlitwa za zmarłych; a także pielgrzymowanie.

Był bardzo komunikatywny majac szczególne upodobanie do form prostych i bezpośrednich, używajac obrazów zaczerpniętych z życia codziennego i czynił to tak, że udawało mu się dotrzeć do serc ludzi.

Jego dażenie do świętości stało się drogowskazem odnowy na progu wielkiej Tradycji [Koscioła].

Angelo Giuseppe Roncalli

Ostatni z czworga dzieci, Angelo Giuseppe Roncalli urodził się 25 listopada 1881 roku w miejscowości Sotto il Monte w prowincji Bergamo [Północne Włochy]. Już od małego przejawiał pewną skłonność do życia w Kościele Chrystusowym i dla Kościoła. Wstępuje do Seminarium Duchownego w Bergamo w 1892 roku a w 1901 przenosi się do Rzymu do Seminarium “Apollinare” [Papieskie Wyższe Seminarium Duchowne w Rzymie]. Zostaje wyświęcony na kapłana w 1904 roku w kościele pod wezwaniem Santa Maria di Monte Santo.

W 1905 roku zostaje wybrany na osobistego sekretarza przez nowego Biskupa Bergamo, ktorym został Giacomo Radini Tedeschi. Od roku 1906 wykłada różne przedmioty w Seminarium Duchownym: historię kościoła, patrologię i apologetykę. W tym okresie jest rownież naczelnym redaktorem czasopisma diecezjalnego “Życie Diecezji” (La Vita Diocesana) a od 1910 zostaje asystentem “Zjednoczenia Kobiet Katolickich” (Unione Donne Cattoliche).

Po wybuchu wojny w 1915 roku był bardzo zaangażowany przez ponad trzy lata jako kapelan, niosac posługę rannym i troszcząc się o pacjentów w szpitalach wojskowych w Bergamo. W lipcu 1918 roku zgadza się nieść posługę żołnierzom chorym na gruźlicę, będac świadomym, że ryzykuje własnym życiem ze wzgledu na możliwość zarażenia się.

W grudniu 1920 roku, zostaje wezwany przez Papieża do Rzymu aby przewodniczył “Dziełu Rozpowszechniania Wiary we Włoszech” (Opera di Propagazione della Fede in Italia). W 1925 roku zostaje zamianowany na Wizytatora Apostolskiego w Bułgarii i zostaje wyświęcony na biskupa, rozpoczynąjac w ten sposób okres służby dyplomatycznej dla Stolicy Świętej. Pod koniec 1934 roku zostaje wysłany jako Delegat Apostolski do Turcji i do Grecji, państw w których katolicy nie mają łatwego życia. Podczas Drugiej Wojny Światowej utrzymuje roztropne zachowanie neutralności, które pozwala mu na skuteczne działanie na rzecz tysiecy Żydów, uchronionych od zagłady, a także na rzecz ludności greckiej, wyczerpanej głodem. 30 grudnia 1944 roku zostaje wysłany do Nunziatury w Paryżu. Jego działalność dyplomatyczna przyjmuje wyrazisty aspekt pastoralny poprzez wizytacje duszpasterskie w licznych diecezjach we Francji, włączajac w to także Algierie.

Zamianowany kardynałem na ostatnim konsystorzu za pontifikatu Piusa XII, akceptuje propozycję przeniesienia się do siedziby w Wenecji gdzie przybywa 5 marca 1953. Jego posługa biskupia charakteryzuje się gorącym zangażowaniem w duszpasterstwo i w prace Synodu diecezjalnego.

Wybrany Papieżem dnia 28 października 1958, przyjmuje imię Jana XXIII-go. Jakby na przekór tym, którzy uważali, że jego pontyfikat miałby być jakimś zwyczajnym pontyfikatem natury przejściowej, nowy Papież pokazuje od samego początku nowy styl, który odzwierciedla jego osobowość bardzo ludzką i kapłańską, która dojrzała na drodze wielu istotnych doświadczeń życiowych. Przywraca regularne funkcjonowanie organizmów kurialnych i troszczy się o to aby dać dogłębny wyraz duszpasterskiego charakteru swojej posługi papieskiej. Pomnaża kontakty z wiernymi poprzez wizytacje w parafiach, odwiedza szpitale i więzienia. Dnia 25 stycznia 1959 zpowiada zwołanie Soboru Watykanskiego II. Cele i zamierzenia przyporzadkowane Soborowi, opracowane w sposób wyczerpujacy w przemówieniu na jego otwarcie dnia 11 pazdziernika 1962 roku, są oryginalne choć nie chodzi w nich o zdefiniowanie nowych prawd, ale o wyeksponowanie nauki [doktryny] tradycjonalnej w sposób bardziej odpowiadajacy wrażliwości współczesnej. Jan XXIII zaprasza raczej do uprzywilejowania miłosierdzia i do dialogu ze światem niż do potępiania i przeciwstawieństwa, w odnowionej świadomości, że misja Kościoła obejmuje wszystkich ludzi.

Jego wysiłki na rzecz pokoju były nieustanne: w swoich Encyklikach Mater et Magistra (1961) i Pacem in terris (1963) a także w jego zdecydowanej interwencji w sytuacji cieżkiego kryzysu na Kubie jesienia 1962 roku. Prestiż i uznanie powszechne dla tego Papieża można było mierzyć patrząc na ostatnie tygodnie jego życia, kiedy to cały świat otacza wzruszony łoże boleści umierajacgo Papieża i przyjmuje z głębokim bólem wiadomość o jego odejściu wieczorem 3 czerwca 1963 roku.

Przebieg postępowania kanonizacyjnego

Podczas II Soboru Watykańskiego wielu biskupów pragnęło ogłosić Jana XXIII świętym przez aklamację, jednak papież Paweł VI postanowił iść drogą zgodną z wymogami kościelnymi i w 1965 roku otworzył proces beatyfikacyjny. Tak więc dla ‘dobrego papieża’, jednego z najbardziej kochanych papieży w historii, nie było taryfy ulgowej i pójścia na skróty. W trakcie procesu kanonicznego wzięto zatem pod uwagę i rozpatrzono wszelkie zastrzeżenia związane z beatyfikacją Roncallego.

Począwszy od 1966 roku aż do zakończenia fazy proceduralnej zebrano ponad 300 świadectw w trakcie 18 procesów informacyjnych. Do beatyfikacji jest potrzebny cud. W przypadku papieża z Bergamo uznano za cud nagłe uzdrowienie siostry Cateriny Capitani z krwotocznego zapalenia błony śluzowej żołądka, które miało miejsce 25 maja 1966 roku. Po modlitwie wraz z towarzyszącymi jej zakonnicami i prośbie o wstawiennictwo papieża Jana XXIII siostra Caterina miała wizję, podczas której papież zapewnił ją o swoim wstawiennictwie. Wkrótce po tym wydarzeniu faktycznie wróciła do pełnego zdrowia. Przypadek ten został uznany przez konsultantów medycznych Kongregacji do spraw świętych jako nie wytłumaczalny w świetle wiedzy medycznej i zakwalifikowany przez członków tejże Kongregacji jako cud trzeciego stopnia. Ojciec Święty Jan Paweł II zatwierdził tę decyzję dekretem wydanym 27 stycznia 2000 roku.

Kanonizacja błogosławionego Jana XXIII

Konsystorz zwołany przez papieża Franciszka 30 września 2013 roku usankcjonował przystąpienie do kanonizacji Jana XXIII według procedury pro gratia. Prawo kanoniczne zezwala bowiem na kanonizację bez nowego cudu ze względu na szczególne okoliczności. Papież Franciszek podjął decyzję o kanonizacji Jana XXIII biorąc pod uwagę aktualność jego przykładu oraz nauczania. Świadectwo życia papieża Roncallego, jego zgodność z zasadami chrześcijańskimi oraz osobistym nauczaniem i codziennymi praktykami, wierność własnemu powołaniu, dostrzeżenie pilności odrodzenia impetu ewangelicznego w Kościele jak też intuicje duszpasterskie i szerokość horyzontów w związku ze zwołaniem przez niego II-go Soboru Watykańskiego, według papieża Franciszka, czynią Jana XXIII „promieniującą pochodnią na drodze, która nas czeka”.

Niektóre aspekty wydają się niezwykle istotne dla zadań, które obecnie i w najbliższej przyszłości stoją przed Kościołem. Są nimi podejmowane także w nauczaniu papieża Franciszka: sprawa pokoju na świecie tak promowana przez Jana XXIII, zadanie dialogu, ekumenizmu oraz misyjności Kościoła. Głoszenie fundamentalnych zasad pokojowego współżycia w encyklice Pacem in terris „przyniosło całemu światu echo matczynej troski Kościoła o budowę trwałego porozumienia między narodami”. Przez swoją otwartość na dialog między chrześcijanami jak również ze światem żydowskim i muzułmańskim oraz „z ludźmi dobrej woli” Roncalli okazał się efektywnym „tkaczem” ich wzajemnych relacji oraz skutecznym promotorem jedności zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz wspólnoty Kościoła katolickiego otwierając tym samym nowy etap w stosunkach międzyreligijnych.

W całym okresie swojej posługi papieskiej szczególne znaczenie przywiązywał Jan XXIII do misyjnego charakteru Kościoła, co ze względu na swą aktualność przyczyniło się do decyzji o jego kanonizacji właśnie teraz. Umiłowanie i przywiązanie do tradycji Kościoła łączył on ze świadomością stałej potrzeby ich uaktualniania, potrzeby Kościoła „udzisiejszonego” i otwartego. Zainicjowany przez niego II Sobór Watykański stanowi trwałe dziedzictwo istoty jego papieskiego nauczania będącego dla wierzących zachętą, aby wyzwolić się z idei Kościoła oddzielonego od reszty świata i pozostającego w defensywie wobec jego przeciwników niczym zamknięta twierdza i przejść do idei Kościoła żywego wiarą, przyjaznego każdemu człowiekowi i przyczyniającego się do dobra wszystkich ludzi.

Preghiera al Beato Papa Giovanni XXIII

Beato Papa Giovanni! Rendiamo grazie alla Santissima Trinità di averti inviato a noi amabile fratello e saggio maestro.

Sei salito sul Monte delle Beatitudini lasciandoti condurre in tutto e sempre dai divini voleri, fanciullo della cascina campestre di Sotto il Monte e Vescovo della Chiesa universale.

Chiedi per noi al Padre di ogni consolazione la grazia di accogliere la buona novella e di rimanere radicati nella fede inespugnabile, nella speranza infrangibile, nella carità sconfinata;
di accettare la povertà contenta e benedetta;
di servire in silenzio e con perseveranza;
di desiderare i beni celesti e distaccarci da quelli terreni, così da aprire la mente alle esigenze della Chiesa e dell'umanità contemporanea.

Ottienici la sapienza del cuore per amare tutti come fratelli,
perdonare e abbracciare gli erranti,
favorire ciò che abbatte le barriere dell'incomprensione tra gli uomini e i popoli,
sopprimere gli egoismi e suscitare la feconda unità degli spiriti.

Sorretti dalla Madre celeste, saremo intenti in particolar modo al Nome, al Regno, alla Volontà di Dio.

Umiltà e mitezza splenderanno sui nostri volti.

Capiremo che giustizia e bontà consistono nel rimanere come i santi nell’infanzia spirituale, che cresce a poco a poco in misura della nostra vocazione.

Per Cristo nostro Signore. Amen



Dla dalszych informacji:

www.fondazionepapagiovannixxiii.it